Testuan adierazitakoaren arabera, berritzea gehiago inbertitzea ez ezik, hobeto inbertitzea ere bada. Lehenengo eta behin, aukerak sortzen dira, ekonomia bakoitzean egon badauden gaitasunetatik hurbil dauden arlo berriak zein diren eta nolako konplexutasun-maila behar duten aztertzen denean. Ekonomiek erraztasun handiagoa daukate euren jakintza-oinarriarekin lotuta dauden arloetarantz dibertsifikatzeko. Sektore konplexuenek, ordea, ahalegin estrategiko handiagoak behar dituzte. Oro har, gaitasun sofistikatuak menperatzean ondoen lekuratuta daudenak ere badaude azkar hazten diren sektoreetan sartzeko prest, nahiz eta salbuespenak ere badauden; esate baterako, Alemania eta Japonia.

2001. urteaz geroztik, azkar hazten diren berrikuntza-arloetara iristeko aukera ugaldu da erabat, baina gaitasun konplexuak lortzeko aukerak, ordea, geldoago egin du aurrera. Hori dela eta, garapen-bidean dauden merkatuen ustiapenaren eta jakintza sofistikatuen garapenaren artean dagoen arrakala areagotu egin denez, desberdintasunak indartu daitezke. Era berean, gaitasun-motak ere badu eraginik: zientzia bera sarbide irisgarriena izan ohi da, ekoizpenak konplexutasun handiagoa behar du, teknologiak ekosistema aurreratuak eskatzen ditu eta enpresen gaitasunek ingurune dinamikoetan egiten dute aurrera. Hartara, Portugal bezalako herrialdeak teknologia aurreratuetarantz bideratu daitezke, eta Afganistanek bezalako beste herrialde batzuek, ordea, hasierako aukerak bilatzen dituzte oinarrizko zientzian eta funtsezko ekoizpenean.

Bigarren ikuspegiak “ustiatu gabeko ahalmena” aztertzen du, hau da, ekonomiak bere gaitasunen arabera ekoitzi lezakeenaren eta benetan ekoizten duenaren artean dagoen arrakala. Desfase handiena berrikuntza teknologikoan gertatzen da: oso herrialde gutxi dira euren oinarri zientifiko eta ekoizlea bete-betean patente bihurtzen dutenak. Eskualde-mailan, Ipar Amerikak eta Asiako leku batzuek patenteetan aurreikusten zuten ahalmena gainditu dute. Europan, Ozeanian eta, batez ere, Afrikan, ustiapen-mailak txikiagoak dira, ordea. Hori dela eta, agerikoa da botila-lepoak daudela merkaturaketa teknologikoan eta zientziaren, industriaren zein merkatuaren arteko egituraketan.

Oro har, azterketak baieztatu egin du ez dagoela berritzeko errezeta bakarra. Ekonomia aurreratuek transferentzia teknologikoa hobetu behar dute, garapen-bidean daudenek merkaturaketa zein ekintzailetza indartu behar dituzte eta hain garatuta ez daudenek oinarrizko gaitasunak sendotu behar dituzte, sektore konplexuetarantz aurrera egin baino lehen. Dibertsifikaziorako aukerak eta ustiatu gabeko ahalmenaren zehaztapena bateratzen direnean, ibilbide-orri estrategikoa eskaintzen da, berrikuntzarako politikak ekosistema bakoitzeko errealitatera egokitzeko eta epe luzerako itzulerei ahalik eta etekin handiena ateratzeko.

wipo.int